ReportageStoriesTekst

‘Als ik nu scoutsjongeren aan de kant van de weg zie staan, stop ik sowieso’

LIFTEN ZIT TERUG IN DE LIFT

LiftenLiften kent opnieuw een opmars. ©VincentVanBorm

Is liften bij jongeren nog populair? Dat is de vraag die rondgaat in het milieu van de avonturiers. Onbekende en bekende lifters geven hun mening over hoe de handeling evolueert.

Liften kan je beschrijven met de woorden avontuur en uitdaging. Vandaag de dag is de handeling van het liften sterk gedaald. De duim is niet zo vaak meer in de lucht te vinden. Je kan er enkele kanttekeningen bij maken. Het toenemend gevoel van onveiligheid bij lifters zorgt er misschien voor dat bestuurders minder snel stoppen. Of was het openbaar vervoer de spelbreker van de neerwaartse spiraal bij het liften?

Openbaar vervoer

Jelle Symons (28) is een van de weinigen die bijna dagelijks in contact komt met liften. Omdat hij een visuele beperking heeft, is autorijden geen optie voor hem. En de bus levert hem meer nadelen dan voordelen op. ‘De laatste bussen op tijd opzoeken en geen zekerheid hebben of de bus al is gepasseerd of nog moet komen, zijn de grootste dooddoeners voor dit transportmiddel. En dan heb je nog eens een app die heel slecht en onoverzichtelijk werkt’, stelt Jelle vast.

Voor Jelle gaat het dus op sommige momenten veel sneller dan het openbaar vervoer. ‘In de periode dat ik op de bus sta te wachten, steek ik mijn duim op en lukt het vaak om sneller een lift vast te krijgen dan dat ik wacht op de bus. Ik doe dit vaak op een gekend traject van Leuven naar Wilsele en terug. Als je vaak dezelfde route kiest, is het gemakkelijker om een auto te vinden.’ De locatie waar je als persoon staat, is ook belangrijk. ‘Ik verkies om al een stuk buiten het centrum te liften omdat er dan enkel auto’s passeren die dezelfde richting uit moeten.’

Voor de dalende trend van het liften heeft Symons een eigen verklaring. ‘Tegenwoordig zijn er meer gezinnen met meerdere wagens. Jongeren maken meer gebruik van een Buzzy Pazz die hen in staat stelt niet enkel naar school, maar ook elders heen te gaan. En het busnetwerk is al verbeterd ten opzichte van 10 jaar geleden. Het netwerk van De Lijn is verre van perfect, maar ach…’

Scouts

Liften is een stiel die je echt wel kan leren. Hoe vaker je de duim in de lucht steekt, hoe meer bedreven je erin wordt. Een slimme lifter leert van zijn fouten en gaat steeds beter letten op gaat steeds meer aandacht hebben voor een aantal zaken zoals het belang van zelfpresentatie en hoe je het snelst in zo’n wagen geraakt. ‘Op een verlichte plaats gaan staan waar er ruimte is voor een auto om zonder veel manoeuvres te kunnen stoppen, is een must. Rugzak op de stoep leggen en “ostentatief” liften. Het helpt als je een scoutshemd aan hebt indien je zondag naar de scouts vertrekt.’

Door te liften kom je ook in contact met nieuwe mensen. Dat is waarom Jelle het ook zo tof vindt. ‘Een babbeltje en een compliment in ruil voor een lift, is mooi meegenomen.’ Door samen de kleine ruimte van een auto te delen, kom je dichter bij elkaar. De meningen, visies en standpunten die je voorheen niet kende of die te ver van je afstonden, komen spontaner en eerlijker op je af. Het helpt om je blik te verruimen. ‘Voor mij is het ook gewoon een alternatief voor de mankementen van ons openbaar vervoer.’

Liften was altijd al verboden in jeugdbewegingen en daar willen ze iets aan veranderen. Ook Jelle, zelf scoutsleider, staat achter het idee. ‘Nu lieten we het als scouts niet toe omdat het te gevaarlijk is en omdat we ook niet zeker weten of de auto al dan niet verzekerd is waarin je meerijdt als lifter. De regels moeten nog goedgekeurd worden, maar het toelaten bij meerderjarigen willen we echt wel klaarkrijgen.’ Je kan besluiten dat het topic dus wel degelijk in de lift zit bij de scouts.

Peking Express

Ook voor de deelnemers van Peking Express was het een hele ervaring. Zo vormden Steff (20) en Margaux (19) het jongste duo van het programma. Voor Margaux was liften op straat wel een nieuwe stap. ‘Ik ben na het zesde middelbaar in september met vriendinnen gaan eilandhoppen op de Griekse Cycladen. Toen regelden we af en toe weleens een lift bij onze hostel en leerden we jongens kennen die ons een lift gaven op hun brommertjes.’

 

Toch is veiligheid een belangrijk issue waar Margaux zeker over nadenkt, want in het buitenland neem je het liefst zo weinig mogelijk risico’s. ‘Liften op straat had ik nog nooit gedaan. Ik weet ook niet of ik het zou durven. Je moet in het achterhoofd houden dat er tijdens Peking Express steeds camera’s bij waren. Dit geeft wederzijds een soort gevoel van veiligheid, een garantie dat niemand verkeerde intenties heeft.’

Duimpje zwaaien

In het buitenland is liften ook helemaal anders dan in ons land. Een tactiek had het duo niet, omdat het allemaal nieuw was. Achteraf bekeken beseften de twee dat enige voorbereiding misschien niet slecht was geweest. ‘Het clichébeeld van horizontaal met je duimpje zwaaien strookte niet met hoe het liften er in Azië aan toe ging. Steff en ik hadden beiden nog nooit gelift. Het werd al snel duidelijk dat je een auto gewoon moest zien te stoppen. Eens ze stopten kon je hen proberen charmeren met je enthousiasme en wat lokale woordjes.’

Peking Express
Steff en Margaux waren het jongste duo in Peking Express. ©Medialaan

Dat ze beiden een rustig karakter hebben, speelde niet echt in hun voordeel, maar naarmate de wedstrijd vorderde, begrepen ze dat ze het over een andere boeg moesten gooien. ‘Steff en ik hadden bij een van onze gastgezinnen een briefje laten maken waar in het Vietnamees kort op stond dat we aan een race meededen etc. Dit hielp ons wel, maar het bleef moeilijk om auto’s te stoppen. Gewoon met een kaartje wapperen en springen had vaak geen effect. De camera was vaak een voordeel, maar kon ook in je nadeel zijn. Niet iedereen wil immers gefilmd worden. Bovendien moest je on camera steeds een lift voor twee personen vragen. Daarna moest je dan uitleggen dat je cameraman eigenlijk ook nog mee moest en hij op de passagiersstoel moest zitten. Sommige chauffeurs haakten dan af.’

Lokale taal

De jongste van het duo heeft ook enkele tips voor personen die het avontuur willen gaan opzoeken. Ze weet ook dat er altijd een verschil zal zijn met België en het buitenland. ‘Hier in België is het verkeer heel anders. Je kan best op een druk kruispunt gaan staan. Daar kan je makkelijker auto’s aanspreken. De auto’s moeten natuurlijk wel plaats hebben om zich aan de kant te zetten. Als je in een ander land lift, spreek je best enkele basiswoordjes van de lokale taal.’

Door het programma opnieuw uit te zenden, komt het liften terug meer in de kijker. Margaux was zelf aangenaam verrast door de beleving. ‘Tijdens de race ben je vaak gestresseerd en wil je dat je lift zo snel mogelijk rijdt, maar achteraf besef je hoe gezellig liften kan zijn. Een man stopte eens om bananen te kopen. Steff en ik dachten meteen: oh nee, hier hebben we geen tijd voor. Bleek dat die man bananen voor ons gekocht had. Sympathiek toch? Hoe armer de mensen zijn, hoe meer ze geven.’

Liften terug populair maken bij jongeren is zeker iets waar Margaux aan wil meewerken. ‘Als ik nu scoutsjongeren aan de kant van de weg zie staan, stop ik sowieso. Ik zeg bewust scoutskinderen, omdat ik helaas in deze tijd niet zomaar iedereen durf mee te nemen. De Dutroux-affaire vond plaats een jaar voor ik geboren werd. Mijn ouders hebben van jongs af aan de argwaan voor vreemde mensen erin gedrild.’

Sociale lifters

Wegwijzer vzw is al jaren bezig met liften. Ze merken op dat de leuke en goedkope manier van reizen opnieuw in opmars is. Bert Vertommen, medewerker van de onafhankelijke reisinformatie lijstte voor Wegwijzer vzw een heleboel tips op om liften veiliger te maken. ‘Zelf heb ik al meer dan 1000 keer gebruik gemaakt van een lift. Omdat het terug meer in beeld komt, wil ik de lifters ook waarschuwen voor de gevaren. Daarom maakte ik een dossier waarin heel wat tips en tricks terug te vinden zijn. Vroeger gaven we ook workshops, maar door een personeelstekort zijn we daarmee gestopt.’

Vooral de leuke conversaties ziet Vertommen als een reden om het vaker te doen. ‘Uit verschillende onderzoeken blijkt dat mensen die stoppen voor lifters doorgaans erg sociaal en empathisch zijn en vaak zelf ook gelift hebben. Reken er dus maar op dat je veel supersympathieke mensen zal ontmoeten en boeiende gesprekken zal voeren! Asociale, verzuurde of agressieve mensen zullen zelden voor je stoppen en dat is net goed.’

In stijgende lijn

In de meeste landen is liften toegestaan, maar in Singapore en Hong Kong is het zelfs illegaal. Daar neem je dus best het openbaar vervoer. Liften associeer je ook met het woord gratis, maar in Bolivia en Nigeria veronderstellen ze wel dat je de persoon waar je mee meerijdt, betaalt. De regels kunnen dus verschillen, afhankelijk van het land. Je op voorhand informeren is geen overbodige luxe.

Populair kan je liften al lang niet meer noemen in België, al wordt het zeker en vast nog gedaan. Ons land is geen plaats waar liften echt nodig is. De afstanden zijn vaak te klein en het is ook geen land waar je zomaar doortrekt als avonturier. De prachtige omgeving die je terugvindt in zuiderse landen, is hier niet te vinden. Toch is het begrip niet helemaal afgeschreven en is liften stilaan terug aan een opmars bezig.

Tekst: Vincent Van Borm
Foto’s: ©Vincent Van Borm & ©Medialaan