AgendaInterviewTekst

Dag van de Jeugdhuizen: engagementen van studenten en feesten met de burgemeester

Sfeerbeeld van Dag van de Jeugdhuizen 2017 in JH De Tunne, Izegem ©Valerie Vonk – Formaat vzw

24 november is het Dag van de Jeugdhuizen. Deze zevende verjaardag van het evenement stak Formaat, federatie voor Vlaamse jeugdhuizen, in een bijzonder politiek jasje. Niet enkel de jeugd heeft een reden om uit te kijken naar zaterdag. Heel wat studenten zijn tijdens hun studies actief in een lokaal jeugdhuis, zoals Tine, Maxime en Wouter.

Het jeugdhuis is een plaats waar velen onder ons met nostalgie aan terugdenken, maar sommige leeftijdsgenoten komen er nog regelmatig over de vloer. Tine (22) studeert Orthopedagogie in Mechelen en volgde vier jaar geleden haar broer naar jeugdhuis Rafiki in Grimbergen. Maxime (22) studeert Event & Project Management op Arteveldehogeschool in Gent. In januari begint hij aan zijn vijfde jaar als jeugdhuisvrijwilliger bij Impuls in De Pinte. Wouter (22) voltooide zijn opleiding Taal & Letterkunde aan de VUB, maar is na acht jaar nog steeds actief in jeugdhuis ’t Tongeluk in het Brusselse Ganshoren. Alle drie gingen ze er als middelbare scholier aan de slag. Maar de stap naar het hoger onderwijs betekende niet het einde van hun engagement.

Aantrek van het jeugdhuis
Tine, Maxime en Wouter halen verschillende redenen aan waarom jeugdhuiswerking aanspreekt. Zo wil Tine een bijdrage leveren aan het jeugdaanbod in Grimbergen. ‘Mijn broer startte het jeugdhuis op, en sprak er altijd over. Nadien ben ik er zelf ingesprongen, omdat ik het fijn vind om me in te zetten voor de jeugd. Uit ervaring weet ik dat er in Grimbergen weinig tot niets te doen is. Bij het jeugdhuis heb ik het gevoel dat ik een verschil kan maken door de jeugd aan te bieden wat ik zelf ook zou willen.’

©Tine Van Litsenborgh

Ook Wouter raakte betrokken bij het jeugdhuis omdat het aanbod voor jongeren in zijn gemeente Jette beperkt was. ‘De meeste fuiven die ik meemaakte gingen door in ’t Tongeluk. Ik merkte dat veel vrienden uit het middelbaar en de scouts daar samenkwamen.’ Hij besloot dan vrij snel om zelf met vrienden in het jeugdhuis te stappen. ‘Er was meteen een goede klik. Er heerste een toffe sfeer en we konden onze zin doen.’ Wat later ging Wouter ook bij het bestuur. ‘In het bestuur heb je meer inspraak in wat je organiseert. We hadden bijvoorbeeld een lange tijd geen weekendactiviteiten in ’t Tongeluk. Er was daarvoor geen animo. In het bestuur kan je dan voorstellen om dat toch eens te organiseren.’

Als je mensen kent in het jeugdhuis, is de stap naar een engagement snel gezet. Bij Maxime speelde dat zeker mee, maar verder had hij ook gewoon zin om eens achter een toog te staan.

Jeugdhuis versus jeugdbeweging
Waarin verschilt vrijwilligerswerk in een jeugdhuis nu precies van dat in een jeugdbeweging? Maxime zat in alle twee tegelijkertijd, en weet dus als geen ander wat hen onderscheidt. ‘In een jeugdbeweging heb je wekelijkse verplichtingen, terwijl een jeugdhuis vrijwilligers tot niets verplicht. Daarbij hou je je als leiding vooral bezig met kinderen, terwijl het jeugdhuis focust op jongeren.’

©Maxime Vanderschueren

Tine vult aan: ‘Op de scouts is alcohol verboden, maar een jeugdhuis betekent puur plezier. Als je zin hebt om te komen mag dat, als je zin hebt om te gaan mag dat ook. Je bent gewoon vrijer.’ In Ganshoren is het net zo. ‘In het jeugdhuis maakt het niet uit dat je eens een pint drinkt, maar op de scouts moet je er wel staan als leiding. Het jeugdhuis zet minder druk op leden. Heb je een keer geen zin om je te engageren voor een fuif, dan sluit je dat af en doe je iets anders.’

Wie spot je in het jeugdhuis?
Onder de jeugdhuisvrijwilligers vind je zowel middelbare scholieren als afgestudeerden terug. Maar wie er over de vloer komt, is vaak afhankelijk van het evenement. In Ganshoren zijn er bijvoorbeeld twee soorten feestjes. ‘Het ene is gericht op middelbare schoolstudenten. We flyeren op scholen, dus het is logisch dat die fuiven ook dat bereik hebben. Het ander soort feestje is iets progressiever wat muziekstijl betreft, bijvoorbeeld een Bassfaced met dubstep. Daar komen bijna enkel 18+ers naartoe.’

©Wouter Heymans

Over het algemeen is het grootste publiek scholier, merken Wouter en Maxime op. Al passeren er bij Impuls toch redelijk wat studenten die net als Maxime in De Pinte of een naburige gemeente wonen, en studeren in Gent of Kortrijk. Volgens Maxime komen ze voor de huiselijke sfeer en de mensen. ‘Er zal altijd wel iemand zijn die je kent. De drank is in het jeugdhuis ook net iets goedkoper dan in andere cafés.’

Tine zegt dat de bereikbaarheid van het jeugdhuis het publiek mee kan bepalen. ‘Jeugdhuis Rafiki ligt net buiten Grimbergen. De oudere leeftijd komt met de auto, maar op evenementen met jongere dj’s zien we toch ook de jeugd verschijnen.’ Voor Tine is het lokale aspect van het jeugdhuis belangrijk. ‘Als ik ergens anders naartoe ga, moet ik er allereerst zien te geraken. En de kans dat er bekende gezichten zijn, is altijd wat kleiner. Ik kén mijn jeugdhuis, en omdat ik weet dat het er veilig is, kies ik sneller daarvoor.’

Dag van de Jeugdhuizen 2018
Formaat riep in 2012 Dag van de Jeugdhuizen in het leven, om meer aandacht te schenken aan de Vlaamse jeugdhuizen die het dagelijks ondersteunt. Dit jaar gaf Formaat haar leden de tip om met Dag van de Jeugdhuizen activiteiten te organiseren die knipogen naar de gemeenteraadsverkiezingen van afgelopen maand. Deelnemers stellen hun jeugdhuis open aan de burgemeester en zijn of haar schepenen, of plannen activiteiten in samenwerking met het nieuw verkozen gemeentebestuur. Want een goede relatie opbouwen met de lokale politiek is volgens Formaat cruciaal. ‘De gemeente is de belangrijkste partner van het jeugdhuis. Die beslist bijvoorbeeld over subsidies en financiële mogelijkheden voor groepsaankopen, of vormt de schakel in samenwerkingen met andere organisaties in de buurt. In veel gemeenten is het jeugdhuis dé plek waar jongeren te vinden zijn. Het is dus via de jeugdhuizen dat gemeenten een goede band kunnen behouden met hun jeugd.’

Wat valt er te beleven?
Niet elk jeugdhuis organiseert zaterdag een activiteit met een politieke invalshoek. Volgens Formaat hoeft dat ook niet. Rafiki probeert politiek onafhankelijk te blijven. Ze organiseren een Simba Night. Een terugkerend concept dat telkens een andere insteek heeft, zoals techno of dub. Nu kiezen ze voor het thema retrogaming, met nostalgische hits uit de jaren ’70, ’80, ’90. ‘Met oude spelletjes voor onder andere Nintendo Gameboy en Arcade barkasten mikken we met dit evenement echt op leeftijdsgenoten.’ In Ganshoren kreeg ’t Tongeluk een aanbieding van Ancienne Belgique. ‘We kregen van de AB de vraag of wij op een speciaal afgesproken datum een feestje konden organiseren in de AB Club. Dat was heel makkelijk voor ons. We kregen carte blanche en mochten alle muziek inplannen, maar buiten die programmatie moesten wij weinig energie besteden aan de organisatie. We hebben een aantal vrij grote namen kunnen strikken, waaronder AliA.’

Jeugdhuis Impuls werkte wel rond het thema. ‘Dat Dag van de Jeugdhuizen in het teken staat van de lokale verkiezingen, is een van de redenen voor onze Avond van de Oude Garde’, laat Maxime weten. ‘Ons jeugdhuis bestaat 35 jaar, dus we wilden eens een reünie organiseren met alle mensen die in de jaren ’80, ’90 en ’00 in Impuls zaten. Vijftig procent van de politici in De Pinte zat vroeger ook in ons jeugdhuis. Het was mede daardoor een van de hoofdonderwerpen in alle verkiezingsdebatten. Nu ik gehoord heb waar politici mee bezig zijn, lijkt het mij handig om ze allemaal een keer in het jeugdhuis te verzamelen om te tonen hoe Impuls nu werkt.’  

https://www.instagram.com/p/Bqct01hCd80/?utm_source=ig_web_button_share_sheet

Van silent disco tot game nights. Formaat registreerde al 79 activiteiten op Dag van de Jeugdhuizen in Vlaanderen. Kijk welke activiteit jouw jeugdhuis in petto heeft op dagvandejeugdhuizen.be

Tekst: Liese Lenaerts, foto: ©Valerie Vonk – Formaat vzw