‘3.000 extra douaniers, heeft het Britse volk dit gevraagd? En 3.500 extra soldaten aan de grenzen? Nee, dit hebben ze nooit gewild!’ Op 19 januari deed Maria Arena, een Belgische socialistische MEP, enkele beweringen over militaire en grens-gerelateerde veranderingen in een post-brexit Verenigd Koninkrijk.

Maria Arena deed deze uitspraken tijdens een radio interview in de show Le Grand Oral op RTBF, een Belgisch radiokanaal voor de Franstalige gemeenschap. Hier beweerde ze dat 3.500 extra soldaten zullen worden gestationeerd aan de Britse grens na de brexit. Verder stelde ze ook dat er 3.000 extra douaniers zullen worden voorzien aan de gepaste grensposten. De Belgische volksvertegenwoordiger beklaagt dat het kamp van de ‘brexiteers’ het Britse volk onvoldoende zouden hebben geïnformeerd over mogelijke logistieke en militaire gevolgen als deze.

Een late maatregel in 2018

Verschillende Britse media en EU onderzoekers brachten al verslag uit over de mogelijke activering van extra militair personeel in december. Euractiv, een Europese nieuwsmedia die legislatuur nauw in de gaten houdt, schreef op 19 december een stuk over een Brits voorstel van een tijdelijke toevoeging van troepen. De dag voordien kondigde de toenmalige Britse secretaris van defensie, Gavin Williamson, aan dat zijn departement 3.500 troepen in paraatheid zou brengen in het geval van een no-deal-brexit scenario. Deze troepen zouden voornamelijk dienen voor het verhelpen van ‘onvoorziene toestanden’, wat deze ook zijn.

In maart volgde Politico het onderwerp op met een artikel dat enkele details van de mogelijke militaire acties onthulde. Volgens het stuk zou de Britse overheid bevestigd hebben dat Defensie nieuwe operatiecentra zou installeren voor deze 3.500 stand-by troepen. Alle mogelijke taken die deze troepen op zich zullen nemen in het geval van een no-deal-brexit zullen verzameld worden onder de noemer van ‘Operation Redfold’. Operaties die te maken hebben met de zogenaamde ‘onvoorziene toestanden’ zullen dan weer deel uitmaken van ‘Operation Yellowhammer’. Wat de mogelijke taken van de troepen zijn bleef echter onbekend.

‘Ze zijn hier niet om Dover te verdedigen!’

Volgens Richard Lewis, een senior-onderzoeker aan het Instituut voor Europese studies, zullen de troepen vooral lokale politie bijstaan met logistieke problemen zoals verkeershinder, goederentransportatie en de aanvoer van essentiële geneesmiddelen. ‘Het is belangrijk om te onthouden dat deze cijfers een situatie van nood voorstellen. Het is zeker juist dat het aantal van 3.500 soldaten wordt genoemd, maar ze zijn er niet om Dover te verdedigen!’, zegt Lewis.

£40.000 per jaar per douanier

Wat met de toevoeging van douaniers? Lewis denkt dat Arena hier op het juiste pad zit. ‘Het benodigde aantal ligt ongeveer tussen de 3.000 en 5.000 douaniers. Dit is echter afhankelijk van de uitkomst van de brexit onderhandelingen’, stelt Lewis. Wat is het prijskaartje van een douanier volgens Lewis? Een stevige £40.000 per jaar. ‘Het is een intimiderende som geld die het moeilijk maakt om de stelling dat brexit financieel voordelig zou zijn voor het Verenigd Koninkrijk te verdedigen’, besluit Lewis.

Maria Arena zit op vele vlakken op het juiste spoor. Het militair personeel en het aantal douaniers zullen waarschijnlijk worden verhoogd na de brexit. Burgers werden hier pas over ingelicht vanaf december 2018. Wel slaagt Arena er niet in om duidelijk te maken dat deze 3.500 troepen voornamelijk zullen worden ingezet voor logistieke doeleinden, en dus niet om de grenzen te bewaken. Arena haalt wel vlot de kost van de burger aan; een zaak die vaak niet besproken wordt en een essentieel minpunt van de brexit scenario’s vormt. We concluderen dat haar uitspraken voornamelijk waar zijn.

Tekst: Brent Geenen & Jeremy Van der Haegen