StoriesTekst

Factcheck: Mechelen, de aantrekkelijkste woonstad voor alle inkomens?

De stadslijst wil van Mechelen de aantrekkelijkste woonstad maken voor alle inkomenscategoriën. Foto © Cato Geeroms

De stadslijst Vld-Groen-M+ stelt zes uitdagingen voor die van Mechelen een betere stad moeten maken. Lijsttrekker Bart Somers is sinds 2001 burgemeester. Met de slagzin: ‘een (t)huis voor iedereen’, wil hij van Mechelen ‘de meest aantrekkelijke woonstad voor alle inkomenscategorieën’ maken. Zo luidt het op de website van de stadslijst. Maar is dat haalbaar, en zijn de woningenprijzen wel toegankelijk voor alle inkomens?

Dominique de Graaf woont met haar vriend en hun vierjarige dochter al jaren in Mechelen. Het was oorspronkelijk eerst Dominique die naar de stad kwam. ‘Ik heb hier ooit een lief gehad. Ik vond Mechelen wel een leuke stad dus ben ik blijven plakken.’

Volgens Dominique trekt de stad vooral jonge mensen en gezinnen aan. ‘Er zijn veel leuke initiatieven zoals de fietsotheek, waar je een fiets kan lenen. Er worden ook heel veel evenementen georganiseerd. Ik denk wel dat ze mikken op jonge gezinnen met twee inkomens, die hier ook leven en deelnemen aan activiteiten’, zegt ze.

Prijzen nemen toe

Maar is een woning vinden toegankelijk voor jonge gezinnen die nog geen al te groot budget bij elkaar hebben gespaard? Vastgoed Verschueren is een Mechels makelaarskantoor dat op zijn website eigen cijfers deelt in verband met de prijzen voor woningen en appartementen in Mechelen en deelgemeenten. Daaruit blijkt dat de prijzen voor appartementen in de stad sterk is toegenomen de afgelopen jaren. In 2015 daalde de gemiddelde prijs met zes procent van 168.000 euro tot 158.500 euro. François Van Boxsom, zaakvoerder en makelaar bij Vastgoed Verschueren, zag dat gemiddelde de laatste jaren de hoogte ingaan. ‘Ondertussen betaal je gemiddeld al 180.000 euro voor een appartement, en er zijn veel hoge uitschieters’, aldus Van Boxsom.

‘Mechelen wijst de laatste jaren nieuwe projecten af waarbij de oppervlakte van een appartement kleiner is dan 130 vierkante meter.’

Volgens de makelaar is het allerminst toevallig dat appartementen duurder worden in Mechelen. Hij wijdt de prijstoename aan het beleid van ruimtelijke ordening in de stad. ‘Kijk naar de recentste stedenbouwkundige vorderingen. Mechelen wijst de laatste jaren nieuwe projecten af waarbij de oppervlakte van een appartement kleiner is dan 130 vierkante meter.’

Compacter wonen?

De makelaar noemt het beleid in Mechelen ‘bizar’, omdat grotere leefruimtes er volgens de man voor zorgt dat de prijs voor potentiële kopers de hoogte inschiet. ‘Het is allerminst in het belang van mensen die hier willen komen wonen, en het houdt al helemaal geen steek als ze Mechelen aantrekkelijk willen maken voor alle inkomens. Elke vierkante meter heeft zijn kostprijs. Het wordt onbetaalbaar voor lage en gemiddelde inkomens op die manier, en het is een fenomeen dat we ook in de deelgemeenten vaststellen.’

‘Elke vierkante meter heeft zijn kostprijs. Het wordt onbetaalbaar voor lage en gemiddelde inkomens op die manier, en het is een fenomeen dat we ook in de deelgemeenten vaststellen.’

Van Boxsom stelt zich vragen bij het huidige beleid van de Mechelse politici als hij de vergelijking maakt met andere grote steden. ‘Niemand heeft er baat bij dat appartementen zo groot moeten worden gebouwd. We moeten net compacter gaan leven in de stad. Als we kijken naar omliggende centrumsteden, neem nu Antwerpen, dan zien we dat woningen daar compacter worden. Je vindt er bijvoorbeeld appartementen van 80 of 85 vierkante meter.’

 

Volgens makelaar Van Boxsom is het huidige beleid van de Mechelse stadslijst van burgemeester Bart Somers niet in lijn met de verkiezingsbelofte van ‘een aantrekkelijke woonstad’. Foto: © Cato Geeroms

Ook Dominique ziet dat Mechelen geen woonstad is voor alle inkomenscategorieën. ‘Ik denk niet dat dat realistisch is. Het wordt allemaal veel duurder. We waren onlangs gaan kijken naar een gerenoveerd rijhuis. De bewoners hadden het gekocht voor 200.000 euro en vroegen er het dubbele voor. De tijden zijn duidelijk veranderd.’

Sociale woningen

Een manier om wonen voor iedereen betaalbaar maken is door de bouw van sociale woningen. Dankzij een speciale regeling kon Dominique voor 92.500 euro een appartement kopen. ‘Dit appartement was deel van een sociale woonwijk’, legt ze uit. ‘De stad had beslist om jongeren ook de kans te geven om iets te kopen. De mensen die het appartement dan kochten, mochten dat niet binnen de tien jaar terug verkopen. Indien ze het wel vroeger verkochten, dan mocht het niet met winst zijn. Zo werd de prijs laag gehouden.’

‘We waren onlangs gaan kijken naar een gerenoveerd rijhuis. De bewoners hadden het gekocht voor 200.000 euro en vroegen er het dubbele voor. De tijden zijn duidelijk veranderd.’

Ondertussen woont ze al dertien jaar in de stad én in hetzelfde appartement van 180 vierkante meter. ‘Ik denk dat het nu wel meer waard is. We hebben ook wat werken gedaan zoals nieuwe ramen plaatsen en de badkamer renoveren. De prijzen zijn ook enorm gestegen., dus het zou me niet verbazen als ik er nu 160.000 euro voor zou kunnen vragen’, zegt Dominique.

Diversiteit

Ook makelaar Van Boxsom ziet dat de stad inspanningen doet om sociale woningen en goedkopere woningen te creëren voor de lagere inkomens. ‘De laatste jaren werden in wijken met oudere appartementsgebouwen woningen afgebroken en opnieuw opgebouwd. Dat is een goeie zaak, maar ik stel vast dat die goedkopere complexen vaak uitsluitend allochtonen aantrekken.’

‘Op deze manier zal het inwonersaantal van Mechelen niet groeien, tenzij we misschien een nieuwe deelgemeente weten op te slokken.’

Op specifieke plaatsen, zoals aan de Dijle, lopen de woningenprijzen nog hoger op tot 850.000 euro. aldus Van Boxsom. Foto: © Cato Geeroms

Hij noemt de manier waarop goedkopere woningen vrijgemaakt worden een jammere zaak voor de diversiteit in Mechelen. ’Je creërt zo specifieke wijken, vaak buiten het centrum, waarin bijna uitsluitend allochtonen wonen. Het is jammer dat die woningen niet doorheen de stad verspreidt worden.

Projectontwikkelaars afgeschrikt

Ondanks het beleid van sociale woningen, is François Van Boxsom ervan overtuigd dat het beleid met de appartementen van minimaal 130 vierkante meter een slechte zaak is voor de middenklasse. Maar hij legt uit dat het probleem zich verder verspreidt. ‘Het schrikt ook sommige promotors [Hij wijst daarmee op projectontwikkelaars, nvdr] af die in Mechelen willen investeren, want zij willen natuurlijk op een zo klein mogelijke oppervlakte zoveel mogelijk entiteiten zetten. Los van andere, positieve dingen die er in Mechelen gebeuren, is het een vreemde beleidsvisie die geen steek houdt.

Het beleid is ook nadelig voor andere doelen die de stad wil verwezenlijken, zegt Van Boxsom. ‘Mechelen wil haar inwonersaantal van 120.000 inwoners naar 130.000 inwoners laten groeien, maar dat werkt contradictorisch met het huidige beleid. Op deze manier zal die groei niet lukken, tenzij we misschien een nieuwe deelgemeente weten op te slokken’, grapt de makelaar.

Knokke aan de Dijle

Ondanks de prijstoename in Mechelen, is de stad goedkoper dan omliggende centrumsteden. Volgens de cijfers van het makelaarskantoor ligt de gemiddelde prijs van een woning in Leuven boven de 312.000 euro, terwijl die prijs in Mechelen onder de 300.000 euro ligt.

‘Je kan er niet omheen dat Mechelen de laatste jaren een knappe stad is geworden, maar het is hier Knokke niet he.’

Toch noemt Van Boxsom de manier waarop de prijzen de hoogte ingaan ongewoon. ‘Het is niet alleen de oppervlakte van appartementen, maar er zijn ook specifieke locaties die plots ongewoon prijzig worden. In Mechelen zijn er momenteel appartementen te koop van 850.000 euro, weliswaar langs de Dijle, maar dat blijft een ongeziene prijs. Je kan er niet omheen dat Mechelen de laatste jaren een knappe stad is geworden, maar het is hier Knokke niet he.’

Tekst: Sebastien Marien en Cato Geeroms, foto’s: © Cato Geeroms