De brand die maandagavond en –nacht de wereldbekende Notre-Dame voor een deel verwoestte zal weinigen onberoerd laten. De afgelopen dagen regende het reacties van mensen die het ironisch vonden hoe snel de centen voor de herstelling van de Notre-Dame binnenstromen, terwijl er andere noden zijn die best dezelfde kapitaalinjectie kunnen gebruiken. Daar tonen miljardairs minder empathie. Een bedenking die niet zomaar van de pot is gerukt, maar is het niet gemakkelijker gezegd dan gedaan? 

900 miljoen euro. Dat is het bedrag dat momenteel door donateurs werd geschonken voor de heropbouw van de Notre-Damekathedraal in Parijs nadat een brand uitbrak. Hiervan werd 700 miljoen bij elkaar gekregen in de eerste 24 uur na de uitslaande brand. Wat als we op zo’n korte tijd, zo een hoop geld bij elkaar zouden krijgen voor andere, grotere problemen? Wat als we die 5 000 daklozen in Parijs onderdak zouden bieden en meer zouden investeren in wat Greta Thunberg al zo lang zegt, de strijd tegen de opwarming van de aarde?

Selectief inlevingsvermogen

Mensen zullen nu eenmaal sneller doneren voor dingen die dicht bij huis gebeuren en die herkenning met zich mee brengen. De Notre-Dame die in lichterlaaie stond is zo iets. Iedereen kent de kathedraal en vele zijn er al eens een bezoekje gaan brengen of hadden dit nog op hun planning staan. Doneren voor de heropbouw van de Notre-Dame heeft een concreet doel: het repareren van de eeuwenoude kathedraal. Geld geven voor het milieu bijvoorbeeld is veel abstracter, je ziet niet meteen verandering. Bij grotere problemen hebben we het gevoel dat we er niets aan kunnen veranderen en daar gaan we dus niet in investeren.

We voelen allemaal een band met de kathedraal, het is niet zomaar een kerk. Het is een nationaal symbool voor Parijs. We zagen allemaal de filmpjes van het moment dat de torenspits naar beneden valt. Dit is voor iedereen een intens moment, niet alleen voor de parijzenaars maar ook voor iedereen die de stad al eens bezocht. Waarom zouden we niet doneren dan, we zien met onze eigen ogen hoe deze prachtige kunst in elkaar valt.

 Donaties van miljardairs: hartverwarmend of indirecte marketing?

Al snel leken rijken Fransen bijna tegen elkaar op te bieden om een restauratiefonds te spijzen. Franse miljardairs, bedrijven en overheden zijn de grootste geldschieters. De Parijse burgemeester Anne Hidalgo kondigde aan dat haar stad 50 miljoen euro vrij zal maken voor de reparatie van de kathedraal. L’Oreal, een Frans bedrijf dat actief is in cosmetica en schoonheidsverzorging trekt samen met de familie Bettencourt Meyers 200 miljoen uit. Franse oliemaatschappij Total komt met een bedrag van 100 miljoen achter het muurtje piepen. Ook doneerde de twee rijkste mensen in Frankrijk, Bernard Arnault van het onder andere wereldwijd bekende Louis Vuitton en Francois Henri Pinault van luxemerk Kering, dat beroemde merken als Alexander McQueen, Balenciaga en Gucci in de portefeuille heeft zitten. Zij schonken 200 en 100 miljoen euro voor de reparatie. Ook The Walt Disney Company besloot 5 miljoen dollar te doneren. Een heleboel geld dus.

Miljardairs beslissen uiteraard zelf waar ze hun geld aan uitgeven. Het is gewoon jammer dat het voor andere doeleinden niet zo vanzelfsprekend is. Het raakt heel Europa dat de bekende Notre-Dame in lichterlaaie staat, maar raken de duizenden daklozen in Parijs ze even hard? Waarom vinden we een ‘hoop stenen’ belangrijker dan onze medemens? De wereld vergaat ook stilletjes aan, net zoals de Notre-Dame, maar de wereld heropbouwen gaat iets moeilijker dan dat bij een kathedraal gaat. Wat zouden we met al die miljoenen kunnen doen om het regenwoud te redden, nieuwe energiebronnen te zoeken,…

Kunnen we het ook niet een soort race noemen? Iedereen wil goed overkomen en laten zien dat ze zich ontfermen over de ramp. Zijn deze donaties oprecht of is het indirecte marketing? Maar het is zoals Rik Torfs op Twitter zegt: ‘Verwijt miljardairs niet dat ze geld geven voor de Notre-Dame. Ze hadden ook zeiljachten kunnen kopen. En verwijt hen evenmin dat ze niet de hele wereld redden. Want die is groot.’

Miljardairs zijn en blijven investeerders en hebben niet voor niets zoveel geld. Een gigantisch bedrag doneren en genieten van de fiscale voordelen is natuurlijk mooi meegenomen. Het zou inderdaad sympathiek zijn mochten miljardairs en multinationals wat vaker hun fair share aan belastingen betalen. Of het nu om marketing, oprechte bewogenheid of fiscale redenen gaat, waarom zouden we iets hebben tegen miljardairs die mee werelderfgoed proberen redden?

Eerst het milieu en sociale problemen aanpakken en dan de Notre-Dame heropbouwen? Klinkt als muziek in de oren, maar werken zou het niet doen.

Tekst: Sofie Stragier, foto: ©Pexels