Vanaf 14 mei gaat het Eurovisiesongfestival van start in de kuststad Tel Aviv, na de overwinning van Netta uit Israël vorig jaar. De vraag is of het verantwoord is om te kijken naar dit zogezegde ‘apolitieke’ spektakel? Is het niet altijd al een politiek spelletje geweest? 

De eerste minister Benjamin Netanyahu was van plan om Eurovisie in Jeruzalem te houden als deel van de campagne van de overheid voor globale erkenning van de heilige stad als hoofdstad van Israël. De European Broadcasting Union (EBU), die de wedstrijd sponsort, koos dit jaar echter voor Tel Aviv en wees de eerste minister erop om garanties te geven voor ‘toegang voor iedereen die aanwezig is’ en ‘vrijheid van meningsuiting’.

Schaamteloos afleidingsmanoeuvre
Wetende dat 70 kilometer verderop zich een humanitair drama afspeelt, wordt het Songfestival als één grote plezierige show gegeven: niet netjes.Palestijnen worden gedwongen om in onmenselijke omstandigheden te leven en worden daarbij regelmatig geconfronteerd met Israëlische agressie en geweld.

Israël gebruikt Eurovisie schaamteloos als afleidingsmanoeuvre voor de oorlogsmisdaden tegen Palestijnen. Door het Songfestival komt Israël in een goed daglicht te staan, zodat we zouden vergeten wat er daar voor de rest aan de hand is. De vele onschuldige burgers en kinderen die worden vermoord, de Westbank die verder en verder wordt ingenomen en ga zo nog maar even voort.

Kan het eigenlijk nog hypocrieter dat de wedstrijd doorgaat in dezelfde week als de Palestijnen die de Nakba herdenken. Toen, 71 jaar geleden, werden meer dan 700 000 Palestijnen uit hun huizen verdreven in de oorlog rond de creatie van Israël.

Let’s boycott
Verschillende groeperingen en artiesten roepen op tot een boycot van het Eurovisiesongfestival dit jaar. BDS (Boycott Divestment Sanctions) is een Palestijnse beweging voor vrijheid, rechtvaardigheid en gelijkheid. Ze verdedigen het eenvoudige principe dat Palestijnen recht hebben op dezelfde rechten als de rest van de mensheid. Ook aan de ingangen van de VRT en RTBF blokkeerde een honderdtal actievoerders een uur lang de deuren.

Politiek spelletje
In de jaren ’50 ging het toen nog jonge EBU op zoek naar een entertainmentprogramma om volkeren uit verschillende Europese landen te verenigen na de Tweede Wereldoorlog. Hierop kwam het neutrale Zwitserland met het idee van een jaarlijkse wedstrijd voor het beste Europese lied.

Het eerste songfestival vond plaats in 1956 met zeven deelnemende landen waaronder België. Ondertussen doen er 41 landen mee. Alleen al die stijging van 7 naar 41 landen kan politiek worden verklaard. Meedoen aan het Eurovisiesongfestival was ‘de shit’ om je imago op te krikken. Spanje en Portugal deden in de jaren ’60 als toenmalige dictaturen mee om hun landen in beter daglicht te brengen. Met de val van de Berlijnse muur en het einde van de Koude Oorlog kwamen ook de Oost-Europese landen achter het muurtje piepen.

Om nog maar te zwijgen over het enorm politiek beladen Songfestival in 2017. Het jaar ervoor  won de Oekraïense zangeres Jamala met haar nummer ‘1944’, dat deels in het Krim-Tataars werd gezongen en gaat over de deportatie van 240 000 Krim-Tartaren naar Centraal-Azië onder bevel van Stalin. Het lied werd niet gewaardeerd door de Russen en Oekraïne troefde daarbovenop verrassend Rusland af. Want zou Rusland meedoen aan een festival in het land waarvan het de regering onwettig beschouwt? En zou Oekraïne een deelnemer toelaten uit het land dat in 2014 een compleet schiereiland annexeerde?

Maar we hoeven zelfs niet zo ver te zoeken om politieke verbanden te vinden. Hier in België geldt een strikte afwisseling van Waalse en Vlaamse deelnemers. Dat is ook niet zomaar en heeft alles te maken met de communautaire kwestie in ons land.

Of we nu met enkelen of velen het Eurovisiesongfestival een jaartje overslaan, het zal waarschijnlijk niets aan het conflict oplossen. Maar het punt wordt alvast gemaakt. We moeten stoppen met denken dat het Eurovisiesongfestival iets leuk en apolitiek is, want dat is het niet. Zeker dit jaar niet.

Globalvision i.p.v. Eurovision
Wie de Eurovisionvibes niet wil missen maar ook niet akkoord gaat met heel het gebeuren dit jaar, kan kijken naar Globalvision. Dit is een alternatief van Palestijnse en internationale artiesten dat online zal worden uitgezonden tijdens Eurovisie. Hier kan je online live-optredens bekijken van concerten van Dublin tot Bethlehem.

Palestijnen die op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook wonen, kunnen de Euroviesiefinale in Tel Aviv niet bijwonen vanwege onder andere de muur. Globalvision is het platform zonder muren voor Palestijnse artiesten om te schitteren, en voor Israëlische en wereldwijde Eurovisiefans om zich bij hen aan te sluiten in de geest van gelijkheid.

Tekst: Sofie Stragier, foto: ©BDS