ReportageTekstWereld

Urban Exploring, een intrigerende hobby in opmars

Koepel van het centrale gebouw van Prison H15 © Simon Boon

Een ode aan twee verborgen parels Château de Noisy en Prison H15

De afgelopen jaren heb ik een aantal prachtige ‘Urban Exploration’ locaties bezocht, dit allemaal wegens een fascinatie voor vergane glorie van verlaten, leegstaande oude gebouwen. Ik heb onder meer Chateau Miranda bezocht, een verlaten kasteel in het midden van de Ardeense bossen en Prison H15, een leegstaande gevangenis in Lille, Frankrijk. De gevangenis is sinds 2011 gesloten. Bij deze een fotoreportage en bloemlezing over Prison H15 en Château Miranda, ook wel Château Noisy genoemd.

Uitzicht op Prison h15 vanuit een bewakingstoren © Simon Boon

 

Château Miranda

Château Miranda of ook wel Château Noisy genoemd, is een groot sprookjesachtig, maar ondertussen ook spookachtig kasteel uit de 19de eeuw. Het werd gebouwd door de adellijke Liedekerke-Beaufort familie als zomerverblijf in 1866. De architect was de Engelsman Edward Milner. In de 20ste eeuw werd het kasteel voornamelijk gebruikt als weeshuis, maar begin jaren negentig sloot het de deuren. Sindsdien is het onbewoond en raakte het enorm geliefd bij Urban Explorers. Het bevindt zich in de Ardennen in de gemeente Houyet.

‘Als in een sprookje, tref je plots in het midden van een bos een open grasplek aan met een gigantisch kasteel.’

 

Achterkant Chateau Miranda met een mooi beeld van de verschillende torentjes in het kasteel © Simon Boon

Sprookjes over conciërges met honden

Een tijdje geleden heb ik het kasteel bezocht met enkele vrienden. Het kasteel bevindt zich in het midden van een groot privébos bovenop een heuvel. Tijdens ons bezoek besloten we niet langs de hoofdingang te gaan. We hadden wilde verhalen gehoord over bewakingscamera’s en een zotte conciërge die indringers verjaagde met honden. We besloten daarom ergens op de openbare weg die langs het domein liep, het bos in te lopen. Na tien minuten rechtdoor te wandelen door het bos zagen we ineens het kasteel opduiken voor onze neus. Echt sprookjesachtig om plots in het midden van een bos een open grasplek aan te treffen met een gigantisch kasteel.

 

Chateau Miranda doemt plots op in het midden van het bos © Simon Boon

‘We hadden wilde verhalen gehoord over bewakingscamera’s en een zotte conciërge die indringers verjaagde met honden’ 

Prachtig vanbuiten, vernield vanbinnen

Vooral de buitenkant was de moeite. Het is een Neogotisch kasteel met verschillende kleine torentjes. De wilde internetverhalen over de conciërge bleken onzin te zijn, alleszins die dag toch. Vanbinnen is het heel wat minder, omdat spijtig genoeg  heel veel gevandaliseerd of ingestort is. Ook zijn er gedurende de jaren een aantal branden geweest die enkele vleugels van het kasteel vernield hebben. Wel kan je nog mooie, gekleurde Neogotische plafonds aanschouwen vanbinnen in het gebouw.

De prachtig gekleurde neogotische plafonds in het kasteel © Simon Boon
De prachtig gekleurde neogotische plafonds in het kasteel © Simon Boon

 

Ook zijn duidelijk de restanten te zien van de keukens, toiletten, douches en klaslokalen van het weeshuis. Maar veel schiet er helaas niet meer van over. Je geraakt op de meeste plekken in het kasteel, maar wees op je hoede voor ingestorte of verrotte trappen en vloeren. Bezoek een verlaten kasteel nooit ‘s nachts, het is gewoon gevaarlijk en angstaanjagend. Aan de achterkant van het kasteel kan je de verwilderde plateau-tuinen zien en de restanten van de fontein, allemaal deel van het grote domein. Ook kijkt het kasteel uit op een ander prachtig kasteel aan de overkant van de vallei. Dit is de château de Vêves, een middeleeuws kasteel uit de 7de eeuw dat dienst doet als toeristische attractie. Deze chateau is trouwens ook eigendom van de Liedekerke-Beaufort familie.

Oud klaslokaal in het kasteel © Simon Boon

 

Zicht vanuit een toren op de achtertuinen en de fontein, aan de andere kant van de vallei doemt de château de Vêves op © Simon Boon

 

Sloopwerken herfst 2017

Het was absoluut een memorabel bezoek aan één van de Urbex-pareltjes uit België, in principe altijd een aanrader. Helaas is er slecht nieuws voor de geïnteresseerden. Château Miranda is in de voorbij maanden volledig gesloopt en er blijft helaas niets meer van over. De familie was duidelijk niet meer geïnteresseerd in een restauratie in extremis. Het is ondertussen ook al 25 jaar onbewoond. Ook werd het instortingsgevaar te groot en zou binnen de kortste keren een Urban Explorer eens door een vloer zakken. Daarom werd een sloopvergunning  aangevraagd en werd het spookkasteel platgegooid. Kastelen zijn de laatste jaren eigenlijk koopjes geworden in de huizenmarkt, omdat weinig mensen zin hebben in een dure restauratie-onderneming. Ik kon nog net op tijd de pracht van Chateau Miranda bewonderen, alvorens het tegen de grond ging.

 

Wat is Urban Exploring ook al weer?

Even wat duiding over ‘Urban Exploring’, in het jargon afgekort als Urbex. De laatste jaren is de hobby enorm populair geworden. ‘Urbexen’ kan je omschrijven als het bezoeken en fotograferen van oude, verlaten,  gebouwen. Vaak zijn het industriële gebouwen, zoals verlaten fabrieken, kerncentrales of treinstations. Ook gaat het vaak om verkommerde kastelen, verlaten pretparken en leegstaande zwembaden. De ultieme Urbex-ervaring is uiteraard een verlaten stad, zoals het bekende Pripyat in Tsjernobyl, Oekraïne. De stad werd geëvacueerd na de kernramp in 1986. Sindsdien is het een spookstad en staat het bekend als het walhalla van ‘Urban Exploring’. De site is nog steeds radioactief, maar de autoriteiten laten de laatste jaren korte toeristische bezoekjes toe. Mensen zijn vooral geïnteresseerd in het urbexen omwille van de prachtige foto’s die het oplevert en de fascinatie voor de vergane glorie van majestueuze, mysterieuze gebouwen van weleer.

Beeld van ‘ghosttown Pripyat’ in Tsjernobyl © Peter Pavlicek, Wikimedia Commons

 

Ongeschreven regels van de Urban Exploration

Er zijn verschillende ongeschreven regels voor Urbexers. Zo moet je respect hebben voor de locatie die je bezoekt. Je vandaliseert niets, je breekt niets af, en je neemt geen voorwerpen mee van de Urbex-locaties. Op die manier  laat je het gebouw in zijn oorspronkelijke staat zodat elke volgende bezoeker evenveel kan genieten van zijn ontdekkingstocht. Ook wordt  je verwacht zelf de exacte locatie te vinden. Je zal vrijwel nooit een exact adres vinden van de Urbex-spot, maar meestal slechts een vage omschrijving.  Men vermeldt meestal enkel de stad of het dorp van de locatie. Dit is om de exclusiviteit van de spot te vrijwaren en te vermijden dat de plaats overrompeld wordt. Helaas heb je ook bezoekers met slechte bedoelingen die de plekken volkladden met graffiti, ruiten ingooien of voorwerpen meepakken.

Urban Exploration is op vele plaatsen ter wereld zelfs verboden. Het gaat immers vaak om privéterrein. In de V.S. bijvoorbeeld staat dit bekend als het alom gekende misdrijf ‘Trespassing’, wat in sommige Amerikaanse staten de eigenaar zelfs het recht geeft om op de indringers te schieten. De hobby is dus niet zonder gevaar. Zo hebben ook veel van de gebouwen verouderde plafonds en trappen, waardoor accidenten niet ongebruikelijk zijn. Bezoek nooit alleen of zonder voorbereiding een Urbex-spot en wees steeds op je hoede.

‘Je moet respect hebben voor de locatie die je bezoekt. Je vandaliseert niets, je breekt niets af, en je neemt geen voorwerpen mee van de Urbex-locaties.’

 

Prison H15 in Lille

Ik trok vorig jaar ook al naar de verlaten gevangenis Prison H15 in Rijsel, Frankrijk. De gevangenis, ook bekend als ‘Prison de Loos’, werd gebouwd in de 19de eeuw, naast een 12de-eeuwse abdij van de Cisterciënzers-orde. De gevangenis opende de deuren in 1822 en kon in zijn hoogtijden 1500 gedetineerden huisvesten. In 2011 werd de gevangenis gesloten als gevolg van herstructureringen in het Franse gevangenissysteem. Sindsdien staat de gevangenis leeg en is het een beruchte Europese Urbex-spot geworden. De architectuur is die van een typische gevangenis met één centraal gebouw middenin waaruit dan verschillende armen ontspringen die de verschillende vleugels met de cel-blokken bevatten. Een gevangenis langs de binnenkant zien is een unieke ervaring.

Zicht op het centrale gebouw vanop een sportveld © Simon Boon
De typische celblokken © Simon Boon

Andermaal onterechte wilde verhalen

Begin 2016 hebben enkele vrienden en ik het kasteel bezocht. We waren weer op onze hoede, omdat we hadden gehoord dat zigeunerbendes in de gevangenis ronddoolden en Urban Explorers lastigvielen. We hadden ook gehoord dat de ingangen gebarricadeerd waren. Maar de nieuwsgierigheid was te groot en we besloten daarom om het erop te wagen .  Uiteindelijk bleken er geen barricades te zijn. We konden gewoon via een gat in één van de buitenuren de gevangenis binnengaan. Er was effectief  een zigeunerpark naast de gevangenis, maar die mensen lieten ons met rust. We kwamen terecht op de sportvelden van de gevangenis. Vandaaruit kan je gemakkelijk terecht in het hoofdgebouw en in de verschillende vleugels met de cellen.

Het voetbalveld van Prison H15 © Simon Boon

 

Binnenkoer met verkommerd basketpleintje © Simon Boon

Typische gevangenis uit de films

Vanbinnen zijn alle deuren open en kan je overal gemakkelijk naar binnen. Zo was het mogelijk om alle  eetzalen, badkamers en  binnenkoeren zien. Er is echter veel vernield of weggehaald door vandalen en de hele binnenkant is bezoedeld met graffiti. Ook is er spijtig genoeg niet veel meubilair meer te zien. Toch is het een unieke ervaring om de verschillende vleugels in te lopen, waar de cellen zich in rijen op  4 open verdiepingen bevinden. Het is echt het typische beeld van een gevangenis zoals je ze in de films ziet. Je stelt je constant voor hoe het moet geweest zijn vroeger. Het indrukwekkendste is de koepel van het centrale gebouw.

Gesloopt einde 2016 en plannen nieuwe gevangenis

Ondertussen is dit gebouw ook al gesloopt. Eind 2016 is men begonnen met de afbraakwerken. Het plan is om een volledig nieuwe gevangenis op dezelfde plek te bouwen die klaar zou moeten zijn tegen 2022. Opnieuw een Urbex-parel die verdwijnt van de aardbol. Bij Urban Exploring komt het er vaak op aan om er snel bij te zijn, aangezien vroeg of laat het verlaten gebouw vernield wordt.

 

Tekst: Simon Boon, foto’s: © Simon Boon, © Peter Pavlicek, Wikimedia Commons.