Je hebt er misschien al van gehoord: de nieuwe Netflix-film waarin Zac Efron de rol van voormalig seriemoordenaar Ted Bundy vertolkt. Ook wel bekend als ‘Extremely Wicked, Shockingly Evil and Vile’. Eerder dit jaar werd Bundy ook al het onderwerp van de Netflix-docuserie ‘Conversations With A Killer: The Ted Bundy Tapes’. Dat doet de vraag dan ook rijzen: zouden we deze misselijkmakende figuren wel de aandacht moeten geven die films en series met zich meebrengen? (Disclaimer: er staan geen expliciete spoilers in dit artikel, maar ik ga wel dieper in op de verhaallijn.)

Moordlustige man

©Flickr: Emma Lochner

Ted Bundy was een beruchte Amerikaanse seriemoordenaar die zijn slachtoffers (allemaal vrouwen)  vaak in het openbaar benaderde en om hulp vroeg. Waarna hij ze bewusteloos sloeg en vermoordde. De lichamen vertoonden naast schedelletsels ook vaak sporen van wurging en verkrachting. Hij was tijdens zijn proces verdachte in meer dan 30 moordzaken in meer dan vijf Amerikaanse staten. In 1979 werd hij ter dood veroordeeld en vlak voor zijn terechtstelling bekende hij zo’n 20-tal moorden. Maar schattingen lopen op tot meer dan honderd dodelijke slachtoffers. Zijn advocate Polly Nelson noemde hem zelfs ‘puur kwaadaardig’.

Elk verhaal heeft twee kanten

De oorspronkelijke bedoeling van de nieuwe Netflix-film was om het verhaal vanuit Elizabeth’s (Bundy’s voormalige vriendin) standpunt te bekijken. Maar door het casten van de knappe en charmante Zac Efron is de verhaallijn toch ergens de mist in gegaan. Het lijkt haast een romantische film. Van intieme danspartijen tot een eenzame Bundy die geen antwoord krijgt op zijn honderden telefoongesprekken naar Elizabeth. Dat laatste doet mij bijna medelijden krijgen met hem. Niet de bedoeling als het over een koelbloedige moordenaar moet gaan, denk ik dan. Begrijp me niet verkeerd, het exact naspelen van sommige archiefbeelden zorgden wel voor enige objectiviteit in het verhaal.

Hetgeen wat me dan toch dwarszit is de keuze van het hoofdpersonage en het weinige ingaan op de effectieve moorden. Netflix’ uitleg voor de keuze van Zac Efron was de reden dat Bundy zelf ook een charismatisch persoon was. Hoewel dat betwistbaar kan zijn, vind ik het hoe dan ook belangrijk dat niet énkel de innemende persoonlijkheid van het hoofdpersonage getoond wordt. Ook de monsterlijke, gruwelijke kant moet duidelijk worden. Het contrast moest gewoonweg groter zijn. Men praat in de film wel over de moorden, maar er wordt niks van getoond. En daden hebben nu eenmaal meer impact dan woorden.

©Flickr: Unification France

Publiciteit of publieke veroordeling?

Hoewel het in deze film miste, slagen de meeste autobiografische films over criminelen er meestal wel in deze personen waarheidsgetrouw te portretteren. Neem nu bijvoorbeeld ‘Girl in the box’ dat gaat over de ontvoering en gevangenhouding van Colleen Stan of de Netflix-docu ‘Monster: The Josef Fritzl Story’ over de Oostenrijkse pedofiel. De interesse in misdaadfilms is de laatste jaren tevens sterk gegroeid. De vraag of er films gemaakt moeten gemaakt worden over (serie-)moordenaars lijkt me dan ook simpel te beantwoorden. Ze hebben een belangrijke maatschappelijke waarde, die niet te ontkennen valt. Jongere generaties moeten nu eenmaal weet hebben van de gruwelen die de wereld gekend heeft, zij het uit bescherming van zichzelf of puur uit interesse.

Het belangrijkste aspect weliswaar, is de portrettering. Het is en blijft natuurlijk een film of serie, dus er zal altijd wat sensatie aan te pas komen. Maar zolang er in enigermate een objectieve voorstelling wordt gedaan, lijkt me dat geen enkel probleem. Het morele vraagstuk of deze figuren de belangstelling verdienen die zo’n film met zich meebrengt, laten we er van uitgaan dat deze negatief is, is vaak niet zo simpel. Want slechte reclame is ook reclame natuurlijk. Maar ik denk dat we als samenleving wel het onderscheid kunnen maken tussen fictie en realiteit. Hoewel de crimineel zich misschien voor even ‘belangrijk’ voelt, moeten wij er zelf voor zorgen dat dat niet om de juiste redenen is.

 

Tekst: Julie Gabriëls