StoriesTekst

Zo denken Belgen over de verkeersveiligheid in het vijfvoud

28% van de 1000 ondervraagde bestuurders gaf toe getelefoneerd te hebben tijdens het rijden © Cato Geeroms

Vinden wij het wel belangrijk dat fietsers een fietshelm dragen en vinden we het oké als iemand te moe in zijn auto kruipt? Die antwoorden vind je in de E-Survey of Road users’ Attitudes, uitgevoerd door het Vias (het voormalige Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid) in samenwerking met 38 andere landen. Vijf cijfers sprongen er uit.

Het ESRA-project of E-survey of Road Users’ Attitudes wil wetenschappelijke steun bieden aan het nationale en internationale verkeersveiligheidsbeleid. De enquête werd in 2015 voor het eerst georganiseerd door Vias en andere Europese verkeersveiligheidsorganisaties. Belangrijke thema’s zijn onder meer de houding van mensen tegenover risico’s in het verkeer en zelfgerapporteerd veilig en onveilig gedrag op de weg.

43% kruipt nog achter het stuur na het drinken van alcohol

Telefoneren tijdens het rijden, een auto besturen met alcohol in je bloed of een rood licht negeren als fietser zijn drie voorbeelden van gevaarlijk gedrag in het verkeer. Ze kunnen ook de oorzaak zijn van verkeersongevallen. Van de 1000 ondervraagde Belgische bestuurders zou 43% nog de weg opgaan na het consumeren van alcohol. Daarmee scoort België het slechtst uit 38 landen die aan de enquête hebben deelgenomen.

‘Dat is iets dat we helaas al langer constateren. Mensen denken: eentje is geentje en eentje kan geen kwaad. Dat is natuurlijk niet de juiste mentaliteit’, zegt Stef Willems, woordvoerder van Vias. ‘We hebben een mentaliteitswijziging nodig. Hoeveel mensen verbieden hun zatte kameraad om met de auto te rijden? Dat is iets dat hier zelden of nooit gebeurt. Je wil je veilig in het verkeer bewegen en dan verwacht je wel dat iedereen nuchter rondrijdt.’

3% vindt het acceptabel dat een vermoeid persoon met de auto rijdt

‘Mensen weten dat het gevaarlijk is om met de auto rond te rijden als hun ogen dichtvallen’, zegt Stef Willems. Drie procent vindt het echter oké om in de auto te kruipen wanneer je moe bent.  Moeheid zorgt ervoor dat concentratie en alertheid verminderen. Ook bij alcohol heeft dezelfde effecten, maar waarom gaan de mensen eerder dronken achter het stuur kruipen dan als ze moe zijn?  ‘Het gaat over de risicoperceptie. Mensen begrijpen dat ze bij moeheid bijvoorbeeld van de weg kunnen raken. Bij alcohol niet.’

65% vindt overdreven snelheid een groot risico

Hoe sneller je rijdt, hoe moeilijker het is om te reageren op gevaar. 65% van de 1000 ondervraagde Belgische bestuurders gaat met deze stelling akkoord. Alleen Nederland heeft met 59% een slechter inzicht. Volgens Stef Willems kunnen chauffeurs zichzelf niet goed inschatten. ‘Mensen gaan hun rijgedrag overschatten en weten niet goed wat de impact is van vijf of tien kilometer per uur te snel te rijden. Maar er is wel echt een verschil als je een voetganger aanrijdt in de bebouwde kom tegen 50 of 60 kilometer per uur. Dat is leven of dood: kunnen remmen of niet kunnen remmen.’

‘Onze maatschappij is gericht op sneller, harder en meer. Terwijl de tijdwinst die je boekt door een paar kilometer per uur sneller te rijden, verwaarloosbaar is.’

42% van de Belgen gebruikt een bromfiets en voelt zich onveilig

Amper twee procent van de Belgen zou het afgelopen jaar een bromfiets gebruikt hebben en dat is een laag getal. Dit kan te maken hebben met het onveiligheidsgevoel. In de ESRA-enquête konden de Belgen op een schaal van één tot tien aanduiden hoe veilig ze zich voelen in een bepaald voertuig. Nul betekent zeer onveilig en een tien was zeer veilig. De bromfiets kwam er het slechtst uit met een score van 4,2. Het veiligst voelt een Belg zich als hij het openbaar vervoer neemt.

46% is voor het verplicht dragen van een helm voor fietsers

De fiets is een populair vervoersmiddel in België. In de Nationale Onveiligheidsenquête 2017 van het Vias gaf 46% aan de fiets minstens een keer gebruikt te hebben om zich te verplaatsen. Het dragen van een fietshelm kan de kans op ernstig gekwetste slachtoffers bij een ongeval verminderen. Toch vindt minder dan de helft van de ondervraagde bestuurders het nuttig om de fietshelm te verplichten.

‘Mensen krijgen nu eenmaal niet graag regels opgelegd. Ze weten ook niet goed op welke manier een fietshelm zou helpen. Als een vrachtwagen je aanrijdt, gaat een fietshelm je niet voldoende beschermen. Maar negen op de tien fietsongevallen vinden plaats zonder de betrokkenheid van gemotoriseerd verkeer. Bij deze ongevallen kan een fietshelm wel het verschil maken tussen in een rolstoel belanden of er ongeschonden uitkomen.’

Tekst en foto: Cato Geeroms