Music for life
08/11/2019

Het impeachmentproces van Trump, bestaat dat ook in België?

 


“Donald Trump High Point, NC 9 20 2016” by MarkGregory007 is licensed under CC BY-NC-SA 2.0 


Het impeachmentproces dat enkele weken geleden is opgestart tegen de Amerikaanse president is nog steeds aan de gang. Trump zou de Oekraïense President onder druk gezet hebben om bezwarend materiaal te verzamelen over de zoon van Joe Biden. In het verleden werden er nog zo’n procedures opgestart in Amerika. Maar zou er in België ook een minister of zelfs onze koning afgezet kunnen worden?

 Impeachement in de VS houdt in dat Trump zijn ambt kan ontzet worden. Deze kan uitgevoerd worden tegen de president, ministers en hoge ambtenaren zoals rechters. Dit is in hun grondwet betrokken en kan ingevoerd worden voor verschillende redenen zoals omkoperij of verraad. Je kan het proces vergelijken waarbij het Huis van Afgevaardigden de aanklager is en de Senaat de jury.

Volgens Vincent Verbelen, deskundige in de Belgische grondwettelijke wetgeving, bestaat de impeachment niet letterlijk in ons land. ‘Ministers kunnen wel ontslag nemen of afgezet worden maar het hele proces verloopt anders. In de meeste gevallen is het de minister zelf die ontslag neemt onder bepaalde omstandigheden.’
Dit heeft te maken met het vertrouwen van het parlement, de partij of de bevolking dat geschonden is. ‘Het is dus geen wet in de Belgische Grondwet maar meer een vertrouwenskwestie’, geeft Verbelen aan.

Dit is in het verleden al enkele keren voorgevallen. Een voorbeeld hiervan is toen Marc Dutroux ontsnapt was. Toen hebben de minister van Justitie en de eerste minister ontslag genomen, het vertrouwen in hen was kwijt. ‘Het wordt gezien als het volgende: men is niet schuldig, maar wel verantwoordelijk.’
Het voorstel tot ontslag moet ondertekend worden door de eerste minister en onze koning. Tegenwoordig heeft de koning hier weinig invloed op. Dit is meer iets uit de tijd van onze eerste koning, Leopold I. De vervanger wordt aangeduid door de partij zelf. Hier is geen officiële wet voor voorzien in de Belgische wetgeving.

Een minister kan dus ontslagen worden onder bepaalde omstandigheden maar kan dat met onze koning ook? ‘Hier bestaat veel onduidelijkheid rond. De regering kan beslissen dat hij niet in staat is om te regeren’, zegt Verbelen. Dit kan zowel over een psychische als over een fysische onbekwaamheid gaan. Wanneer dat dit voorvalt, roepen de ministers de kamer en de senaat samen. Zij beslissen dan of de koning nog in staat is om te regeren.
De opvolger is de volgende in lijn. ‘Hierbij spreken we over het geboorterecht. Het moet familie zijn van Leopold I.’ Of de koning nu echt zou ontslagen zou kunnen worden door het parlement, dat is niet heel duidelijk. Uiteindelijk nemen de ministers ontslag voor de koning omdat zij verantwoordelijk zijn.

Dus om kort samen te vatten: bij ons gaat het om een gewone meerderheid van het parlement. In de VS wordt dit beslist door een langer proces waarbij het Huis en de Senaat beslissen. Een ander verschil is dat hun staatshoofd, de president, ook echt ontslagen kan worden, bij onze koning kan dat niet.